ενότητα 2 ΤΟ ΤΕΧΝΑΣΜΑ ΤΟΥ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ

«Αλλά όταν ο στόλος των εχθρών, πλησιάζοντας στην Αττική από την πλευρά του Φαλήρου, απέκρυψε τις γύρω παραλίες, οι Πελοποννήσιοι φοβισμένοι σκέφτονταν να αποπλεύσουν προς τον Ισθμό. Τότε λοιπόν ο Θεμιστοκλής σκεφτόταν και σχεδίαζε το θέμα σχετικά με τον Σίκιννο. Ο Σίκιννος ήταν Πέρσης στην καταγωγή, αιχμάλωτος, ευνοϊκός προς τον Θεμιστοκλή και δάσκαλος των παιδιών του. Στέλνει αυτόν προς τον Ξέρξη κρυφά, διατάζοντάς τον να πει ότι ο Θεμιστοκλής,  ο στρατηγός των Αθηναίων, παίρνοντας το μέρος του πέρση βασιλιά, πληροφορεί πρώτος αυτόν ότι οι Έλληνες θέλουν να αποδράσουν, και τον συμβουλεύει, ενώ αυτοί βρίσκονται σε σύγχυση επειδή δεν έχουν πεζικό, να τους επιτεθεί και να εξοντώσει τη ναυτική τους δύναμη. Ο Ξέρξης, επειδή δέχτηκε αυτά πιστεύοντας ότι είχαν λεχθεί με φιλική διάθεση, ικανοποιήθηκε και αμέσως διέταξε τους κυβερνήτες των πλοίων να περικυκλώσουν τα νησιά, αφού αποπλεύσουν με διακόσια πλοία, για να μην ξεφύγει κανείς από τους εχθρούς.»


Δες   εδω
https://www.youtube.com/watch?v=J3fBw-WhNvM

https://www.youtube.com/watch?v=x4yp9MEfrCc

1^ο παράλληλο κείμενο

Όταν ο θεός Απόλλωνας έδωσε χρησμό στην Αθηνά για το ξύλινο τείχος, ο Δίας, που βλέπει σε μεγάλη έκταση, τον ενέκρινε. Οι άλλοι Αθηναίοι πρότειναν να οχυρώσουν την Ακρόπολη, ο Θεμιστοκλής όμως πρότεινε να μπουν σε καράβια, γιατί αυτά ήταν το ξύλινο τείχος των Αθηναίων. Πείστηκαν, επιβιβάστηκαν, ναυμάχησαν, νίκησαν.

2^ο παράλληλο κείμενο

Ο Θεμιστοκλής παρέμενε στο λιμάνι στη Σαλαμίνα. Φαινόταν καλό στους Έλληνες να φύγουν, στο Θεμιστοκλή όμως να ναυμαχήσει στη στενή θάλασσα. Καθώς δεν τους έπειθε να μείνουν και υπήρχε σε αυτόν ο Σίκιννος. δούλος παιδαγωγός των παιδιών του, στέλνει τη νύχτα στο βασιλιά αυτό το Σίκιννο, για να του μηνύσει λόγω συμπάθειας ότι οι Έλληνες φεύγουν, αλλά να ναυμαχήσει. Πείθεται ο βασιλιάς και κάνει ναυμαχία και το πλήθος των καραβιών συνέτριψε η στενή θάλασσα, ενώ οι Έλληνες νίκησαν παρά τη θέλησή τους χάρη στη σοφία τού στρατηγού τους.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων επιλέγοντας το κατάλληλο από τα ρήματα στην παρένθεση.

1. Από τα προαναφερθέντα …………………………….ότι η λύση του προβλήματος είναι εξαιρετικά δυσχερής.(παράγεται, συνάγεται, εισάγεται)

2. Ο πρωθυπουργός αποφάσισε να …………………………………………….τις κοινωνικές ασφαλίσεις στο Υπουργείο Εργασίας.(υπάγει, προσαγάγει, υπαγάγει)

3. Το Πολυτεχνείο ανέλαβε να …………………………….έρευνα για το περιβάλλον. (διεξαγάγει, διεξάγει, παραγάγει)

4. Τέτοιες εμπρηστικές δηλώσεις δεν ………………………………………..το κλίμα φιλίας και συνεργασίας των δύο χωρών.(υπάγουν, προάγουν, παράγουν)

Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας τα συνθετικά που

δίνονται:

• ὁμοῦ + ἔθνος: ........................................................

• εὖ + πάσχω (θέμα: παθ-): ...........................................................

• ὄπισθεν + δρόμος: ...............................................

• ἐν + βάλλω: .........................................................

• ἐν + μένω: ............................................................

• σύν + ζῶ: ..............................................................

• ὑπό + στέγη: .........................................................

• ἐν + τιμή: .............................................................

• εἰς + ἄγω: .............................................................

• κατά + ἔρχομαι: ....................................................

Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας τα συνθετικά που δίνονται:

• ἄστρον + νέμω: ..........................................................

• δόρυ + φέρω: ..............................................................

• ἔργον + λαμβάνω: .....................................................

Να αναλύσετε τις παρακάτω σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους μέρη:

• ἀγορανόμος: ἀγορά + ........................................................

• νικηφόρος: νίκη + .............................................................

• λιθόστρωτος: λίθος + ........................................................

Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας τα συνθετικά που

δίνονται:

• πρῶτος + ἀγωνιστής: ........................................................

• εὖ + δαίμων: ...........................................................

• ἀμφί + θέατρον: ................................................................

Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας τα συνθετικά που

δίνονται:

• πρῶτος + ἀγωνιστής: ........................................................

• εὖ + δαίμων: ...........................................................

• ἀμφί + θέατρον: ................................................................

. Να αντιστοιχήσεις τις λέξεις της στήλης Α με τις λέξεις της στήλης Β

                       Α                                                     Β

        1. πρόσφορος                                           α. καταγγελία

        2. αχθοφόρος                                            β. ολοφάνερος

        3. φωριαμός                                               γ. κατάλληλος

        4. κατάφωρος                                            δ. παρόμοιος

        5. παρεμφερής                                          ε. κιβώτιο

        6. παραφορά                                             στ. αξιόπιστος

        7. καταφορά                                               ζ. χαμάλης

        8. φέρελπις                                                η. τρέλα

        9. φερέγγυος                                              θ. ελπιδοφόρος

. Συμπληρώστε τις παρακάτω φράσεις επιλέγοντας την κατάλληλη λέξη από την παρένθεση:

α) Ο υπάλληλος αυτός είναι........... του προϊσταμένου του.

(1. φορέας          2. φερέφωνο       3. δορυφόρος)

β) Οι τράπεζες δίνουν δάνεια σε.............. πελάτες τους.

(1. φερέλπιδες        2. φερέγγυους         3. φερώνυμους)

γ) Η άποψη σου με βρίσκει σύμφωνο, γιατί είναι......... με τη δική μου.

(1. ανωφερής 2. παρεμφερής         3. Περιφερής

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

     Ενεστώτας / Καταλήξεις   (διώκω)               (γράφω)

α’ ενικό	-	-	-
β’ ενικό	-ε
γ’ ενικό	-έτω
α’ πληθ.	-	-	-
β’ πληθ.	-ετε
γ’ πληθ.	-έτωσαν
	ή -όντων

v Συμπλήρωσε τα κενά των επόμενων προτάσεων επιλέγοντας τον κατάλληλο από τους τέσσερις τύπους ενεργητικής προστακτικής που σου δίνονται στο τέλος κάθε πρότασης μέσα σε αγκύλη :                

- ……………………….. (Ἐξετάζω, β’ πληθ.  αορ.) τά ἔργα τῶν  θεῶν.

                        [Ἐξετάζετε -  Ἐξετάσατε  -   Ἐξέτασον -   Ἐξέταζε]

- Εἴ τις γιγνώσκει τήν ἀλήθειαν, …………………… ( λέγω, γ’ εν. αορ.).

                        [λεξάτω -  λεγέτωσαν -  λεξάτωσαν -  λέγε ]

- ……………… ( Σκεπάζω, β’ εν.  αορ.) ἡμᾶς ὑπό τήν σκέπην τῶν πτερύγων σου.

                        [Σκεπάζετε -  Σκέπαζε -  Σκεπασάτω – Σκέπασον ]

v Συμπλήρωσε τους επόμενους πίνακες γράφοντας τους άλλους δύο χρόνους των ρημάτων που σου δίνονται στο ίδιο πρόσωπο , στον ίδιο αριθμό και στην  ίδια φωνή  :

 I.     

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΑΟΡΙΣΤΟΣ	ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
πλήττεσθε
	ὁπλισάσθω
δουλευέτωσαν
		κεκαλυφώς ἴσθι
	παῦσον

Να βάλετε τα ρήματα στον κατάλληλο τύπο της Προστακτικής:

1. __________ (εἰμί, β΄ εν.) φιλαλήθης, ὦ φίλε, καὶ μὴ πολλὰ __________ (λέγω, ενεστ.) ἀλλὰ καλά.
2. Ὦ νεανία, τοὺςπρεσβυτέρους __________ (σέβομαι, β΄εν. ενεστ.).
3. __________ (εἰμί, β΄ πληθ.) ἐγκρατεῖς, ὦ νέοι, καὶ μηδὲν ἄγαν __________ (πράττω, β΄ πληθ. ενεστ.).
4. __________ (θαυμάζω, β΄ εν. αορίστου) καὶ τοὺς τὴν φιλαργυρίαν φεύγοντας.
5. Οὗτοςτὸ δίκαιον __________ (ψηφίζομαι, αόρ.).

Να γράψετε τον ίδιο τύπο της προστακτικής στη μέση φωνή:

1. πραξάτω .....................................
2. κελεύσατε ...........................................
3. παρασκεύασον ......................................

Να αναγνωρίσετε (χρόνος, πρόσωπο, αριθμός) τα ρήματα που βρίσκονται σε προστακτική έγκλιση

4. α) Τοῖς νόμοις πείθου.
5. β) Μηδείς ὑμῶν ἀποκρινέσθω.
6. γ) Σκέψασθε τήν ἀναίδειαν τοῦ ἀνδρός, ὅς ἐν ὑμῖν ἐτόλμησεν εἰπεῖν.

Να σχηματίσετε τους τύπους προστακτικής των ρημάτων της παρένθεσης:

α. Οἱ Ἕλληνες ἔλεγον τοῖς Τρωσίν: «Μή ὑμεῖς ............................ ἀλλά ………………………………τά οἰκεῖα καί φεύγετε». (ὀδύρομαι, ενεστ. κομίζομαι ενεστ.)

β. Ὁ Ἀγησίλαος ἔλεγε τοῖς Θηβαίοις: «Ὑμεῖς……………………….. καί ...................... τά δίκαια» (ἄγω ενεστ., πράττω αόρ.)

γ. Ὦ Κλέαρχε, σύ ............................................... τοῦ σοῦ στρατεύματος, (φροντίζω αόρ.)

δ. Ὦ στρατιῶται, ὑμεῖς τούς πολεμίους .................................................... (φυλάττομαι αόρ.)

ε. Ὁ νόμος ταῦτα ............................................... (ἀπαγορεύω ενεστ.).

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΚΤΙΚΗ

Στον  πιο  κάτω  πίνακα  να  συμπληρώσετε  τα  πρόσωπα  που  λείπουν :

	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ	ΑΟΡΙΣΤΟΣ	ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΕΙΜΙ
Α΄ενικό	πιστευοίμην	πιστευσοίμην
Β΄ενικό
Γ΄ενικό	πιστεύοιτο
Α΄πληθ.		πιστευσοίμεθα		εσοίμεθα
Β΄.πληθ.	πιστεύοισθε		Πιστεύσαισθε
Γ. πληθ.			Πιστεύσαιντο	Έσοιντο

Να συμπληρώσετε τον επόμενο πίνακα με τους τύπους  ενεργητικής ευκτικής που ζητούνται :

	Ενεστώτας	Μέλλοντας	Αόριστος
(Σύ)	ἐλέγχοις
(Οὗτος)	πείθοι
(Οὗτοι)	κύπτοιεν
(Ἡμεῖς)	φυτεύοιμεν
(Ὑμεῖς)	λείποιτε
(Οὗτος)	σπεύδοι
(Ἡμεῖς)	ἀποκρύπτοιμεν
(Οὗτοι)	ταράττοιεν

Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες προτάσεις με τους κατάλληλους τύπους      μέσης ευκτικής :

- Οὐκ ἄν τις ζῴῃ, εἰ μή ___________________(τρέφομαι, ενεστ.).

- Εἴθε οὗτοι ___________________(δέχομαι, αόρ. ) τά δῶρα ταῦτα.

- Ἠρώτων τίς ἡ χώρα εἴη καί τίνος ἵπποι ___________________(τρέφομαι, ενεστ.) 

- Εἶπεν ὅτι ________________________________________ (παρατάσσομαι, παρακ.) οἱ σύμμαχοι αὐτοῦ.

Να συμπληρώσετε τον επόμενο πίνακα με τους τύπους μέσης ευκτικής που σας ζητούνται      

	Ενεστώτας	Μέλλοντας	Αόριστος	Παρακείμενος
Σύ	ταράττοιο
Οὗτος	σῴζοιτο
Οὗτοι	διώκοιντο
Ἡμεῖς	φυλαττοίμεθα
Ὑμεῖς	πείθοισθε
Οὗτοι	ἐργάζοιντο
Οὗτος	δέχοιτο
Ὑμεῖς	κρύπτοισθε

Να συμπληρώσετε τα κενά με τους κατάλληλους τύπους της ευκτικής:

1.  Ἤχθοντο, ὅτι οὐδαμοῦ σωτηρία ............................... (φαίνομαι, γ' εν. ενεστ.)
2.  Ἐπεμελεῖτο ὅπως ἄσιτοι μὴ ........................... (εἰμί, γ' πληθ. μέλλ.)
3. Μή μοι, ω άνδρες, ................... φίλοι γλώσση μόνον αλλά καί έργω. (ειμί, β’ πληθ. ενεστ.)
4. Οἴκαδε ................................. (πορεύομαι, α' πληθ. ενεστ.)
5. Εφοβουντο μή ταις συμφοραις ................................... (εμπίπτω, γ’ πληθ. ενεστ.)
6. Εκ τοῦ ψύχους ................................... (φυλάττομαι, α' πληθ. μέλλ.)

Να μεταφέρετε τον ίδιο τύπο από την ενεργητική στη μέση φωνή:

α.  λύοις                       -> ................................................

β.  γράψοι                    -> ................................................

γ.  κόψαιτε                   -> ................................................